{"id":3081,"date":"2023-09-07T13:28:38","date_gmt":"2023-09-07T11:28:38","guid":{"rendered":"https:\/\/hrubieszow.bernardyni.pl\/index.php\/bernardyni-7\/"},"modified":"2024-11-28T10:28:17","modified_gmt":"2024-11-28T09:28:17","slug":"bernardyni-7","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/hrubieszow.bernardyni.pl\/index.php\/bernardyni-7\/","title":{"rendered":"Bernardyni"},"content":{"rendered":"\n \n
\n
\n

\n <\/span>Bernardyni\n <\/h4>\n \"\"\n
\n

Najcz\u0119\u015bciej spotykamy si\u0119 z logiczn\u0105 seri\u0105 zapyta\u0144: Kto jest waszym za\u0142o\u017cycielem ? - odpowiadamy: \"\u015bw. Franciszek z Asy\u017cu\", dlaczego wi\u0119c nie nazywaj\u0105 was Franciszkanami i jak naprawd\u0119 powinna brzmie\u0107 nazwa waszego Zakonu? I tu zaczyna si\u0119 problem t\u0142umaczenia. Sam problem nazwy nie jest wprawdzie a\u017c tak wa\u017cny, gdy\u017c nie wp\u0142ywa na istot\u0119 \u017cycia zakonnego, jednak z pewno\u015bci\u0105 warto wiedzie\u0107 z kim ma si\u0119 do czynienia i jak do takich nazw dosz\u0142o.<\/p>\n

Na pytanie - jak powinien nazywa\u0107 si\u0119 nasz zakon ? odpowiedzie\u0107 jest \u0142atwo: \u015bw. Franciszek z Asy\u017cu w duchu pokory nazwa\u0142 sw\u00f3j zakon \"Ordo Fratrum Minorum\" (OFM) czyli \"Zakon Braci Mniejszych\" i tak te\u017c powinna brzmie\u0107 nazwa naszego zakonu.<\/p>\n

Wszystkie inne nazwy (Franciszkanie, Bernardyni, Reformaci, Kapucyni) s\u0105 wynikiem wielowiekowego rozwoju zakonu, jego wewn\u0119trznych podzia\u0142\u00f3w - tak ideowych jak i po prostu terytorialnych w r\u00f3\u017cnych krajach \u015bwiata. Sama te\u017c ludno\u015b\u0107 wymy\u015bla\u0142a sobie nazwy dla poszczeg\u00f3lnych grup zakonnik\u00f3w, aby ich \u0142atwiej rozr\u00f3\u017cni\u0107 i chc\u0105c nie chc\u0105c nazwy te przez d\u0142ugie wieki utrwalane, przylgn\u0119\u0142y do zakon\u00f3w i ze wzgl\u0119du na szacunek dla historii trwaj\u0105 do dzisiaj. Tak te\u017c by\u0142o z nazw\u0105 Bernardyni (ale o tym za chwil\u0119).<\/p>\n

Zakon za\u0142o\u017cony przez \u015bw. Franciszka z Asy\u017cu podzieli\u0142 si\u0119 na 3 wielkie ga\u0142\u0119zie:<\/p>\n

    \n
  • Zakon Braci Mniejszych (popularnie okre\u015blanych jako Franciszkanie br\u0105zowi, Bernardyni [Obserwanci], Reformaci, Franciszkanie \u015al\u0105scy, Panewniccy itd.)<\/li>\n
  • Zakon Braci Mniejszych Konwentualnych (znani s\u0105 pod nazw\u0105 Franciszkanie lub Franciszkanie czarni, konwentualni)<\/li>\n
  • Zakon Braci Mniejszych Kapucyn\u00f3w (kr\u00f3tko - Kapucyni)<\/li>\n <\/ul>\n

    Ka\u017cda z tych ga\u0142\u0119zi jest w Polsce podzielona terytorialnie na kilka Prowincji, kt\u00f3re maj\u0105 wprawdzie osobny zarz\u0105d, seminarium i specyficzn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 - jednak tego samego najwy\u017cszego prze\u0142o\u017conego tj.Genera\u0142a zakonu w ca\u0142ym \u015bwiecie. Zakon Braci Mniejszych posiada w Polsce 5 Prowincji. Ka\u017cda ma swoj\u0105 nazw\u0119 oficjaln\u0105, niekt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c ludow\u0105. Jedn\u0105 z nich jest Prowincja Niepokalanego Pocz\u0119cia N.M.P. i ona w\u0142a\u015bnie zosta\u0142a nazwana \"Bernardyni\". Postaram si\u0119 wskaza\u0107 na \u017ar\u00f3d\u0142o tej nazwy. Ot\u00f3\u017c kiedy \u015bw. Jan Kapistran za\u0142o\u017cy\u0142 w Krakowie w 1453 r. pierwszy klasztor Braci Mniejszych Obserwant\u00f3w, konsekrowano go pod wezwaniem \u015bw. Bernardyna ze Sieny.<\/p>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/section>\n

    \n
    \n
    \n

    Jednocze\u015bnie w mie\u015bcie byli ju\u017c obecni od XIII w. Franciszkanie (nazywani p\u00f3\u017aniej Konwentualnymi). Mieszka\u0144cy Krakowa - celem odr\u00f3\u017cnienia - dla nowej frakcji franciszka\u0144skiej wymy\u015bli\u0142a \"swoj\u0105\" nazw\u0119: Bracia od \u015bw. Bernardyna, a potem kr\u00f3tko: Bernardyni. R\u00f3wnie\u017c nast\u0119pne, powstaj\u0105ce w Polsce klasztory Obserwant\u00f3w nazywano \"bernardy\u0144skimi\". Oczywi\u015bcie oficjalna nazwa zakonu w Polsce brzmia\u0142a: Ordo Fratrum Minorum regularis observantiae (Zakon Braci Mniejszych regularnej obserwancji). Nazwy tej u\u017cywano jednak tylko w aktach \u0142aci\u0144skich wydawanych przez zarz\u0105d. W wyst\u0105pieniach, wszelkich innych pismach i w aktach urz\u0119dowych u\u017cywano nazwy popularnej: Bernardyni. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 Bernardyn\u00f3w by\u0142a w\u00f3wczas bardzo pr\u0119\u017cna, zar\u00f3wno na polu duszpasterskim jak i kulturalnym i patriotycznym. W rezultacie powszechno\u015b\u0107 tej nazwy dosz\u0142a do tego stopnia, \u017ce znalaz\u0142a odzwierciedlenie nawet w literaturze polskiej (m. in. ksi\u0105dz Robak Bernardyn z \"Pana Tadeusza\" czy ksi\u0105dz Piotr z \"Dziad\u00f3w\" A. Mickiewicza).W pierwszych dziesi\u0119cioleciach XVII w. przybyli do Polski kolejni Bracia Mniejsi \u015bci\u015blejszej obserwancji, kt\u00f3rzy ju\u017c we W\u0142oszech zdobyli sobie popularn\u0105 nazw\u0119 - Reformaci. W ten spos\u00f3b w Polsce zaistnia\u0142y dwie frakcje Zakonu Braci Mniejszych: Bernardyni i Reformaci.W p\u00f3\u017aniejszych latach Konstytucja apostolska Leona XIII (z 4.10.1897 r.) \"Felicitate quadam\" zlikwidowa\u0142a w Zakonie Braci Mniejszych dotychczasowe odr\u0119bno\u015bci (m. in. Reformat\u00f3w) i zaleca\u0142a \u0142\u0105czenie ich prowincji z prowincjami Obserwant\u00f3w (w Polsce: Bernardyn\u00f3w). Jednocze\u015bnie dokument ten kasowa\u0142 dotychczasowe nazwy popularne i nakazywa\u0142 u\u017cywanie jedynie oficjalnej nazwy zakonu: Bracia Mniejsi. W Polsce konstytucja ta odzwierciedli\u0142a si\u0119 w fakcie zjednoczenia obu prowincji: bernardy\u0144skiej i reformackiej. Je\u017celi jednak chodzi o zmian\u0119 nazwy prowincji (jednego ju\u017c zakonu) to zosta\u0142a ona wykonana po\u0142owicznie. Tak opisuje to historyk Zakonu, o. Hieronim Wyczawski:<\/p>\n

    \n \"Poniewa\u017c duchowie\u0144stwo diecezjalne i ludno\u015b\u0107 byli przyzwyczajeni do dotychczasowego nazewnictwa, a poza tym nazwy te figurowa\u0142y w zapisach hipotecznych realno\u015bci wszystkich klasztor\u00f3w, w zapisach legatowych i by\u0142y w u\u017cyciu urz\u0119d\u00f3w pa\u0144stwowych i samorz\u0105dowych, dopisano na piecz\u0119ciach wszystkich klasztor\u00f3w obok nazwy Bracia Mniejsi w nawiasach Bernardyni lub Reformaci. W ten spos\u00f3b pomimo kasacji tradycyjne nazwy si\u0119 utrzyma\u0142y. Z rozpadni\u0119ciem si\u0119 w 1911 r. unii obu prowincji, Bernardyni i Reformaci wr\u00f3cili do swych nazw sprzed unii. (H. E. Wyczawski, Bernardyni polscy, t. 3: 1772-1946, s. 304).\"<\/span>\n <\/p>\n

    Dzie\u0144 dzisiejszy przynosi nam wiele komplikacji z powodu istnienia tej popularnej nazwy. Inne prowincje naszego zakonu w Polsce u\u017cywaj\u0105 ch\u0119tniej nazwy: Franciszkanie. Jednak jak ukaza\u0142em na pocz\u0105tku, ani jedna, ani druga nie jest oficjaln\u0105 nazw\u0105 zakonu - w czym\u017ce wi\u0119c jedna jest poprawniejsza od drugiej? Najwa\u017cniejszy jednak problem tkwi w tym, i\u017c nie mo\u017cna zupe\u0142nie wycofa\u0107 nazwy Bernardyni, z kt\u00f3r\u0105 to nazw\u0105 wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 tak bogate dzieje historyczne naszej Prowincji w Polsce. Ze wzgl\u0119du na szacunek dla historii nale\u017cy uszanowa\u0107 i t\u0105 nazw\u0119. Zmiana nazwy uczyni\u0142aby te\u017c wiele k\u0142opot\u00f3w urz\u0119dowych, administracyjnych i w samej mentalno\u015bci ludzi, kt\u00f3rzy tak g\u0142\u0119boko przyzwyczaili si\u0119 do nazwy \"Bernardyni\" (i cho\u0107by nie wiem jak si\u0119 stara\u0107 i t\u0142umaczy\u0107 - zawsze dla nich ko\u015bcio\u0142y pozostan\u0105 bernardy\u0144skie). Pozostaje nam jednak obowi\u0105zek franciszka\u0144skiego pos\u0142usze\u0144stwa wobec najwy\u017cszych prze\u0142o\u017conych i Stolicy Apostolskiej, kt\u00f3ra we wspomnianej konstytucji Leona XIII nakazuje u\u017cywanie tylko oficjalnych nazw. Jednak i tutaj trzeba zaznaczy\u0107, i\u017c obecnie nazwy \"Bernardyni\" u\u017cywa w\u0142a\u015bnie sam Ojciec \u015awi\u0119ty Jan Pawe\u0142 II. \u015awiadcz\u0105 o tym wszystkie jego wypowiedzi dotycz\u0105ce naszej Prowincji. Trudno je przytacza\u0107, gdy\u017c jest tego bardzo wiele, ale przynajmniej z oficjalnych przem\u00f3wie\u0144 np.: w Kalwarii Zebrzydowskie podczas swej pierwszej pielgrzymki do Polski w 1979 r. powiedzia\u0142:<\/p>\n

    \n \"Mog\u0119 Wam dzisiaj powiedzie\u0107, moi Drodzy, \u017ce prawie \u017cadna z tych spraw, kt\u00f3re czasem niepokoj\u0105 serce biskupa, a w ka\u017cdym razie pobudzaj\u0105 jego poczucie odpowiedzialno\u015bci, nie dojrza\u0142a inaczej, jak tutaj, przez domodlenie jej w obliczu Wielkiej Tajemnicy wiary, jak\u0105 Kalwaria kryje w sobie. Jest to tajemnica, kt\u00f3r\u0105 Wy dobrze znacie: Wy, ojcowie i bracia Bernardyni, str\u00f3\u017cowie tego Sanktuarium. (Przem\u00f3wienie w Kalwarii Zebrzydowskiej,  7 VI 1979 r.)\"<\/span>\n <\/p>\n

    \n
    \n <\/p>\n

    \n \"Z ca\u0142ego serca pozdrawiam Ojc\u00f3w Bernardyn\u00f3w. Przyzwyczaili si\u0119, \u017ce o nich to na ko\u0144cu, a tymczasem na pocz\u0105tku. (Przem\u00f3wienie w Dukli przed kanonizacj\u0105 \u015bw. Jana z Dukli, 9 VI 1997 r.) \"<\/span>\n <\/p>\n

    \n
    \n <\/p>\n

    Tej nazwy u\u017cywa Ojciec \u015awi\u0119ty nie tylko podczas obecno\u015bci w naszych klasztorach, r\u00f3wnie\u017c w innych i w obecno\u015bci innych prowincji, np. w przem\u00f3wieniu do cz\u0142onk\u00f3w Zakonu Franciszkan\u00f3w na G\u00f3rze \u015aw. Anny w 1983 r.:<\/p>\n

    \n \n
    \n <\/span>\n <\/p>\n

    \n \"Jeste\u015bcie tutaj wszyscy, synowie \u015bwi\u0119tego Franciszka prowincji \u015bl\u0105skiej, a tak\u017ce innych prowincji w Polsce. Jeste\u015bcie str\u00f3\u017cami sanktuarium, tego sanktuarium \u015bw. Anny, na G\u00f3rze \u015awi\u0119tej Anny na Opolszczy\u017anie. Tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce i podczas poprzedniej mojej podr\u00f3\u017cy-pielgrzymki odwiedzi\u0142em sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej; tam te\u017c s\u0105 - m\u00f3wi\u0105c po tamtejszemu - bernardyni, czyli franciszkanie, synowie \u015bw. Franciszka. (Przem\u00f3wienie na G\u00f3rze \u015bw. Anny, 21 VI 1983 r.)\"<\/span>\n <\/p>\n

    Ojciec \u015awi\u0119ty u\u017cywa tradycyjnej nazwy tak\u017ce w Rzymie np. ostatnio podczas audiencji generalnej w \u015brod\u0119 12 XI 97r. Co wi\u0119cej, Ojciec \u015awi\u0119ty u\u017cywa nazwy bernardyni we wszystkich urz\u0119dowych pismach kierowanych do naszej Prowincji. Nigdy Ojciec \u015awi\u0119ty nie u\u017cy\u0142 innego okre\u015blenia  - czy wi\u0119c mo\u017cemy mu tego zabroni\u0107? Czy nie jest to raczej pozwoleniem, a nawet wskazaniem z jego strony na szacunek dla tej historycznej nazwy ? To te\u017c jest pos\u0142usze\u0144stwo.A zatem, na pytanie: Dlaczego nazwa Bernardyni ? - odpowiadamy: \"Bo tak\u0105 nazw\u0119 nada\u0142a nam historia, takiej u\u017cywaj\u0105 ludzie w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych pracujemy i takiej u\u017cywa G\u0142owa Ko\u015bcio\u0142a, papie\u017c Jan Pawe\u0142 II\". Od strony za\u015b praktycznej, dzi\u0119ki tym \"przydomkom\" \u0142atwiej rozr\u00f3\u017cni\u0107 poszczeg\u00f3lne Prowincje i klasztory w Polsce, a szczeg\u00f3lnie wtedy, gdy w jednym mie\u015bcie jest kilka klasztor\u00f3w franciszka\u0144skich (np. Krak\u00f3w, Warszawa) i wsp\u00f3lna nazwa \"Franciszkanie\" nie potrafi ich bli\u017cej okre\u015bli\u0107. Oficjalnie jednak, a nade wszystko w duchu, pozostajemy zgodnie z intencj\u0105 \u015bw. Franciszka z Asy\u017cu \"Zakonem Braci Mniejszych\" - Prowincj\u0105 Niepokalanego Pocz\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny.<\/p>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/section>\n \n \n \n \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Bernardyni Najcz\u0119\u015bciej spotykamy si\u0119 z logiczn\u0105 seri\u0105 zapyta\u0144: Kto jest waszym za\u0142o\u017cycielem ? – odpowiadamy: „\u015bw. Franciszek z Asy\u017cu”, dlaczego wi\u0119c nie nazywaj\u0105 was Franciszkanami i jak naprawd\u0119 powinna brzmie\u0107 nazwa waszego Zakonu? I tu zaczyna si\u0119 problem t\u0142umaczenia. Sam problem nazwy nie jest wprawdzie a\u017c tak wa\u017cny, gdy\u017c nie wp\u0142ywa na istot\u0119 \u017cycia zakonnego, … Continue reading „Bernardyni”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":12,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-3081","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hrubieszow.bernardyni.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3081","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hrubieszow.bernardyni.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/hrubieszow.bernardyni.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hrubieszow.bernardyni.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hrubieszow.bernardyni.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3081"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hrubieszow.bernardyni.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3081\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hrubieszow.bernardyni.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3081"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}